انقلاب اسلامی

موقعیت جغرافیایی و استراتژیک جزایر سهxad گانه

اهمیت خلیج فارس از نقطه نظر جغرافیایی به علت ارتباط آن با اقیانوس هند از طریق تنگهxad ی هرمز است که این جزائر در آن قرار گرفته اند. این جزائر در جنوبی ترین نقطهxad ی خلیج فارس در تنگه_xadxadی هرمز واقع شده اند. تنب بزرگ با نزدیک xadترین ساحل ایران (جزیرهxad ی قشم) در حدود 25 کیلومتر فاصله دارد، در حالیxadکه فاصلهxad ی راس الخیمه تا این جزیره حدود 70 کیلومتر است. تنب کوچک در 13 کیلومتری غرب جزیرهxadی تنب بزرگ قرار داشته و فاصلهxadی آن با نزدیکxadترین ساحل ایران (بندر لنگه) 37 کیلومتر است. تنب کوچک تقریبا فاقد سکنه است. اما سکنه xadی تنب بزرگ در زمان بازپس گیری حدود 300 نفر بوده و جمعیت ابوموسی نیز به 700 نفر نمی رسید. ابوموسی در 96 کیلومتری ایران قرار دارد و علاوهxadبر داشتن ذخائر نفتی، دارای خاکی سرخ رنگ میxadباشد. امروزه که دو سوم نفت مورد نیاز صنایع اروپای غربی باید از تنگه هرمز بگذرد اهمیت این جزایر بیش از پیش روشن می شود و کافی است که یک دولت بر این جزائر دست یابد و راه صدور نفت را از خلیج فارس ببندد. بنابراین این سه جزیره بیش از هر چیز دارای اهمیت استراتژیک و نظامی هستند.

جغرافیای تاریخی جزایر ایرانی

خروج بریتانیا

در 29 نوامبر 1971xadم تفاهم میان انگلیس – شارجه از یکxad سو و ایران از سویی دیگر بدینxadگونه بود که نه ایران و نه شارجه از ادعای خود بر ابوموسی صرفxadنظر نخواهند کرد و هیچ xadیک ادعای دیگری را نمیxadپذیرد، بدینxadصورت تفاهم به xadصورت زیر صورت میxadگیرد:

1. xadنیروهای ایرانی وارد ابوموسی خواهند شد و نواحی مورد توافق بر روی نقشه را اشغال خواهند کرد.

2. xadایران بر نواحی تحت کنترل خود پرچمش را خواهد برافراشت .

3. xadشارجه بر باقی جزیره صلاحیت کامل خواهد داشت و پرچمش را خواهد افراشت.

4. ابران و شارجه حدود آبxadهای سرزمینی جزیره را در 12 مایلی، مطابق قانون آبxadهای سرزمینی ایران میxadپذیرند.

ادعای امارات

دولت امارات از آغاز پيدايش نسبت به جزاير سهگانه ایرانی كه در 68 سال اشغالگري انگليس مورد ادعاي شيخ شارجه و شيخ رأسالخيمه بود، مدعي مالكيت است، اما آنچه توجه بيش از پيش كارشناسان، دستاندركاران و مسوولان ميهندوست ايراني را ميطلبد، تأكيد بر پيشينه حاكميت ملي ايران بر خليج فارس، جزاير و سواحل آن است كه ميتواند به xadعنوان دست مايهاي مهم براي اثبات حقانيت حاكميت ايران بر اين جزايري باشد كه متاسفانه همهxad ی دولتهای دوست و دشمن عربي آنxadرا برxadپایه xadی ادعاهای بیxadاساس "جزاير اماراتي" میxadنامند.

در مساله ادعاهاي امارات نسبت به تماميت ارضي ايران در خليج فارس، چند نكته قابل تأمل است:

1. در زمان انعقاد تفاهمنامه ميان ايران و شيخ شارجه و بازگشت جزاير به ايران، هنوز دولتي با نام امارات متحده عربي، وجود خارجي نداشت تا بتواند ادعايي نسبت به جزاير تاريخي ايران داشته باشد. در واقع امارات متحدهxad ی عربي پس از بازگشت جزاير به ايران بهxad عنوان يك كشور موجوديت يافت.

2. شوراي همكاري خليج فارس نيز در زمان انعقاد اين تفاهمنامه، هنوز تشكيل نشده بود؛ بنابراين، از لحاظ حقوق بينالملل نميتواند نسبت به تماميت ارضي ايران، ادعايي مطرح كند.

3. بناxadبر يك اصل حقوقي در روابط بينالملل، وجود قرارداد دوجانبه، حق و مسئوليتي براي كشور سوم ايجاد نميكند، بنابراين دخالت هر كشور و نهاد و سازمان ثالث در مسالهxadی جزيره ابوموسي، غيرقانوني است.

4. پسxad از جدایی بحرین از ایران و اعمال حاكميت دوباره ايران بر جزاير سهگانه، چند كشور عربي از جمله ليبي، عراق و يمن، در دسامبر 1971م از ايران به شوراي امنيت سازمان ملل شكايت كردند كه شوراي امنيت با بررسي پرونده، به نفع ایران آن را براي هميشه مختومه اعلام كرد. اينگونه بود كه چون در قوانین بینxad الملل یک موضوع دو بار در شورای امنیت سازمان ملل قابل بررسی نیست اعراب به xadدنبال راه xadكاري براي حل مشکل خود بر آمدند تا اينكه بهترين حربه را توسل به دادگاه لاهه يافتند. کشورهای عربی مترصد کوچک xadترین سستی از سوی ایرانیان هستند تا نیت شوم خود یعنی بینxad المللی کردن مسالهxad ی جزایر را که امری داخلی و مربوط به ایران است را به xadعمل برسانند تا این جزایر را نیز مانند بحرین با حربهxadی بین xadالمللی کردن تمامیت سرزمینی ایران به xadنفع خود، به انجام برسانند.

اثبات مالکیت ایران بر اساس حق تاریخی و بینxadالمللی

الف – حق تاریخی :

ب) حق بین المللی :

دریای سرزمینی، مطابق ماده سوم کنوانسیون حقوق دریاها در 1982، حداکثر عرض دریای سرزمینی را 12 مایل دریایی (5/22 کیلومتر ) حساب کرده و سه کنوانسیون توسط سازمان ملل در 1958 و 1960 در ژنو و 1982 در جامائیکا منعقد شدند که عرض دریای سرزمینی را حداقل 3 و حداکثر 12 مایل دریایی حساب کردهxadاند. برای اندازه xadگیری این فاصله از پایینxadترین حد جزر به نام خط مبدا شروع کرده و در طول ساحل 12 مایل به طرف دریا پیش میxad روند، البته در فرورفتگیxad ها مقداری متفاوت عمل میxad شود. با توجه به این قانون، تمامی آبهای بین جزایر قشم، لارک، هرمز، هنگام و لاوان با بدنه کشور یکی شده و جزو آبxadهای داخلی محسوب میxadشوند و این موضوع در اسناد سازمان ملل ضبط گردیده است. بنابراین اگر از آخرین حد جزر از جزیره قشم عرض دریای سرزمینی را تا 12 مایل (5/22 کیلومتر) ادامه دهیم و از طرف تنب بزرگ هم به طرف قشم 12 مایل ادامه دهیم متوجه خواهیم شد که در واقع فاصله این دو جزیره کمتر از 24 مایل (یعنی 12×2 مایل) است، همین امر هم در مورد تنب کوچک و ابوموسی صادق است. با توجه به این موضوع دریای سرزمینی ایران بصورت یک پارچه تا 12 مایلی جنوب جزیره ابوموسی ادامه دارد. از سویی دیگر فاصله شارجه تا ابوموسی 64 کیلومتر یعنی بیش از دو برابر عرض دریای سرزمینی بوده که بیش از 24 مایل است در صورتی که در کنوانسیون حقوق دریاها، منطقه دریای سرزمینی و منطقه نظارت روی هم رفته میxadتوانند 24 مایل دریایی (5/44 کیلومتر) باشد. بنابراین اگر از ابوموسی 12 مایل به طرف شارجه ادامه دهیم و همچنین از طرف شارجه بطرف ابوموسی هم 12 مایل ادامه دهیم این دو خط بر هم منطبق نمیxad شوند و قانون حاکم است. بنابراین بین این دو جزیره آب آزاد وجود دارد و کشتیxadها حق عبور بیxadضرر دارند. در صورتی که اگر فاصله میان جزیره ساحلی و خط مبدا دو برابر عرض دریای سرزمینی ادعایی و یا کمتر از آن باشد آب آزاد وجود نخواهد داشت. پس بین جزیره ابوموسی و شارجه چون بیش از 24 مایل است آب آزاد وجود ندارد چون کمتر از 12×2 مایل است. بنابراین ادعای امارات از نظر حقوقی و تاریخی بیxad مورد است.

تاثیر و تاثر مالکیت ایران بر این جزایر

عوامل مکملی که مالکیت بر این جزایر قدرت ملی ایران را افزایش داده و یا بر عکس در صورت عدم مالکیت ایران نقش پر اهمیت این جزایر از دست می xadرود بدین قرارند:

1. وسعت و جمعیت زیاد در منطقه؛

2. طول سواحل بیشتر در بخش شمالی خلیج فارس؛

3. نیروی نظامی و قدرت اقتصادی بیشتر، هم از نظر کمی و هم از نظر کیفی؛

4. توپوگرافی مناسب در سواحل شمالی خلیج فارس و تنگه برای گسترش و آرایش نظامی مدافع تنگه؛

5. داشتن نیروی دریایی پیوسته و منظم؛

6. داشتن جزایر قوسی منظم – پیوسته و استراتژیک؛

7. مالکیت 50 درصدی تنگه هرمز؛

8. برخورداری از عوامل و عناصر کافی برای حفظ و امنیت تنگه و خلیج فارس؛

اهميت 3 جزيره در سيستم دفاعي ايران

جالب آنكه قسمت اعظم ذخاير نفتي و گازي ايران در خليجفارس واقع شده و از آن مهمتر اينxadكه تقريبا تمام نفت ايران از طريق خليجفارس و تنگه هرمز به خارج صادر ميشود. ايران برخلاف بسياري از كشورهاي منطقه از خط لوله انتقال نفت به خارج برخوردار نيست و از اين لحاظ شديدا به تنگه هرمز وابستگي دارد، همچنين حدود هشتاد درصد تجارت خارجي ايران از طريق خليجفارس انجام ميپذيرد كه شامل هر دو بخش واردات و صادرات ميشود. با اين توضيحات در خصوص جايگاه و اهميت خليجفارس، بهراحتي ميتوان وارد بحث اهميت جزاير سهگانه ابوموسي، تنب بزرگ و كوچك براي كشورمان شد.

جمعxadبندی

در ساحل شمالی خلیج فارس، ایران مالک بیشترین و طولانیxadترین مرز است. مالکیت سه جزیره تنب بزرگ، کوچک و ابوموسی در سالیان اخیر مورد تشکیک قرار گرفته است. امارات متحده عربی ادعای مالکیت صد در صدی بر این جزایر را بارها اعلام کرده و اعراب هم از این ادعا حمایت کرده xadاند. همزمان با خروج بریتانیا در قرن نوزدهم از خلیج فارس، امنیت آن به دست کشورهای منطقه افتاد. با دست کشیدن ایران از بحرین، مالکیت جزایر سهxad گانه به ایران داده شد ولی امارات توافق 1971م را نپذیرفته و ادعای خود را تکرار میxadکند، و با توجه به بازیهای سیاسی موجود در منطقه مالکیت این جزایر بارها و بارها مورد تشکیک و دست اویز قرار گرفته است. ولی این جزایر از دو نظر متعلق به ایران هستند: از نظر مالکیت تاریخی، همچنین از نظر حقوق دریاها که آبهای سرزمینی یک کشور را 5/22 کیلومتر قراردادهxadاند. بین هیچکدام از جزایر جنوبی ایران دو برابر عرض دریای سرزمینی فاصله وجود ندارد که آبxadهای آزاد وجود داشته باشد. در صورتی که نزدیکxadترین فاصله جزیره ابوموسی تا شارجه 60 کیلومتر و حداقل فاصله راسxadالخیمه تا تنب بزرگ 70 کیلومتر است، در مقابل، فاصله بدنه اصلی ایران تا قشم، قشم تا تنب، تنب تا ابوموسی بیش از 31 کیلومتر نیست.

پس ايران ناگزير است جهت اعمال دقيق حاكميت و كنترل خود بر تنگه فوقالعاده استراتژيك هرمز، جزاير اطراف آن، از جمله جزاير سهگانه را تحت كنترل و حاكميت خود داشته باشد؛ هرچند اين ادعا هيچ منافاتي با حقوق تاريخي ايران بر اين جزاير نداشته و حتي مويد آن نيز ميباشد. دلايل دولت ايران براي اعاده حاكميت خود در جزاير، هم سياسي ــ استراتژيك است و هم ارضي ــ تاريخي. ايران همواره نسبت به اشغال اين جزاير از طريق مجاري ديپلماتيك اعتراض كرده است، مهمترين دليل ايران، موقعيت استراتژيك اين جزاير بوده است. ايران بر جزاير تنگه هرمز مانند لارك، هرمز، قشم و هنگام حاكميت داشته است. جمهوری اسلامی ايران معتقد است كه كنترل جزاير سهگانه توسط ايران براي امنيت ايران، كشورهاي عربي خليجفارس و همه جهان ضروري است.

منبع:http://www.karimeh.com/